Người cân nhắc học cao học từ xa hầu như luôn hỏi câu này trước tiên. Và câu trả lời cần tách làm hai tầng, vì trộn hai tầng lại là nguyên nhân của mọi hiểu lầm.
Tầng một: giá trị pháp lý
Văn bằng do một cơ sở đào tạo được phép đào tạo trình độ thạc sĩ cấp, theo một chương trình đã được cho phép, có giá trị pháp lý như nhau bất kể hình thức đào tạo. Điều quan trọng là cơ sở đó có được phép đào tạo ngành đó ở trình độ đó theo hình thức đó hay không.
Đây là điều bạn phải tự kiểm tra trước khi đăng ký, không phải tin theo lời tư vấn. Cách kiểm tra:
- Tra thông tin về đề án tuyển sinh và quyết định cho phép đào tạo của cơ sở, thường công bố trên trang chính thức của trường.
- Đối chiếu với thông tin công khai từ cơ quan quản lý giáo dục.
- Hỏi trực tiếp phòng đào tạo và yêu cầu văn bản, không chỉ lời hứa.
Nếu một nơi né tránh câu hỏi này hoặc trả lời mơ hồ, đó là tín hiệu rõ ràng.
Tầng hai: giá trị trong mắt người tuyển dụng
Đây là phần thực tế hơn và cũng khác nhau tuỳ nơi.
Trong khu vực nhà nước và các cơ quan có quy định về bằng cấp, điều quan trọng là bằng hợp lệ và đúng ngành theo yêu cầu vị trí.
Trong doanh nghiệp, phần lớn nhà tuyển dụng quan tâm bạn làm được gì hơn là hình thức đào tạo. Nhưng cũng có nơi và có ngành mà hình thức đào tạo được xem xét.
Trong môi trường học thuật, nếu bạn định làm nghiên cứu sinh sau này, hãy kiểm tra yêu cầu đầu vào của các chương trình tiến sĩ bạn nhắm tới — một số nơi có yêu cầu riêng về hình thức đào tạo bậc trước hoặc về khối lượng nghiên cứu đã thực hiện.
Điều thực sự tạo ra khác biệt
Hai người cùng có bằng thạc sĩ từ xa nhưng khác nhau rất nhiều nếu:
- Một người học ở cơ sở có uy tín trong ngành, người kia học ở nơi ít ai biết.
- Một người làm luận văn nghiêm túc về một vấn đề trong công việc của mình, người kia làm cho xong.
- Một người áp dụng được kiến thức vào công việc và nói được điều đó, người kia chỉ có tấm bằng.
Điểm cuối là điểm quyết định trong phỏng vấn. Người phỏng vấn thường không hỏi bạn học hình thức nào — họ hỏi bạn học được gì và làm được gì với nó.
Trên văn bằng ghi gì
Quy định về việc ghi hình thức đào tạo trên văn bằng đã thay đổi qua các thời kỳ. Hãy hỏi rõ cơ sở đào tạo về văn bằng và phụ lục văn bằng của chương trình bạn định học — thông tin nào được ghi ở đâu.
Đây là câu hỏi chính đáng và bạn nên biết trước khi đóng học phí.
Những dấu hiệu cần tránh xa
- Cam kết chắc chắn tốt nghiệp, không cần học nhiều.
- Không có yêu cầu đầu vào thực chất.
- Thời gian đào tạo ngắn bất thường so với các chương trình cùng ngành.
- Không nêu rõ tên cơ sở cấp bằng, hoặc thông qua một đơn vị trung gian mập mờ.
- Không cung cấp được văn bản về việc được phép đào tạo.
Một chương trình tử tế luôn có yêu cầu thật và luôn trả lời được câu hỏi về tính pháp lý. Việc học thật vẫn tốn công thật — đó là điều làm nên giá trị của tấm bằng.
Câu hỏi thường gặp
Bằng thạc sĩ từ xa có giá trị pháp lý như chính quy không?
Văn bằng do cơ sở được phép đào tạo cấp theo chương trình đã được cho phép có giá trị pháp lý như nhau. Điều cần kiểm tra là cơ sở đó có được phép đào tạo ngành đó theo hình thức đó không.
Làm sao kiểm tra một chương trình là hợp lệ?
Tra thông tin về đề án tuyển sinh và quyết định cho phép đào tạo trên trang chính thức của trường, đối chiếu với thông tin công khai từ cơ quan quản lý, và yêu cầu văn bản từ phòng đào tạo.
Nhà tuyển dụng có phân biệt hình thức đào tạo không?
Tuỳ nơi. Phần lớn doanh nghiệp quan tâm bạn làm được gì hơn, nhưng có nơi và có ngành vẫn xem xét hình thức đào tạo.
Học từ xa rồi có làm nghiên cứu sinh được không?
Cần kiểm tra yêu cầu đầu vào của chương trình tiến sĩ bạn nhắm tới, vì một số nơi có yêu cầu riêng về hình thức đào tạo bậc trước hoặc khối lượng nghiên cứu đã thực hiện.
Dấu hiệu nào cho thấy nên tránh một chương trình?
Cam kết chắc chắn tốt nghiệp, không có yêu cầu đầu vào thực chất, thời gian đào tạo ngắn bất thường, hoặc không cung cấp được văn bản về việc được phép đào tạo.
