Bạn đã học được một năm và nhận ra chương trình không như mong đợi, hoặc bạn chuyển công tác sang tỉnh khác, hoặc bạn phát hiện mình chọn nhầm ngành. Chuyện này có xảy ra.
Đây là tình huống phức tạp, và cách xử lý phụ thuộc nhiều vào việc bạn đang ở đâu trong chương trình.
Trước hết: xác định vấn đề thật
Trước khi nghĩ tới chuyển, hãy làm rõ điều gì thực sự không ổn:
- Chương trình tổ chức kém — học liệu sơ sài, giảng viên không phản hồi, hỗ trợ luận văn yếu. Đây là vấn đề có thể nêu với phòng đào tạo trước khi tính chuyện chuyển.
- Chọn nhầm ngành — nội dung không phục vụ mục tiêu của bạn, hoặc tên ngành không đáp ứng yêu cầu của vị trí bạn nhắm tới. Đây là vấn đề nghiêm túc.
- Thay đổi hoàn cảnh — chuyển nơi ở, đổi công việc. Với hệ từ xa, điều này ít ảnh hưởng hơn, trừ khi các đợt tập trung trở nên quá xa.
- Bạn đang mệt và muốn đổi mới. Đây không phải lý do đủ để chuyển — chuyển trường không giải quyết được việc thiếu thời gian hay thiếu động lực.
Thực tế về việc chuyển
Cần nói thẳng: chuyển trường ở bậc cao học không đơn giản như chuyển trường bậc đại học. Vài điểm thực tế:
- Việc công nhận học phần đã học tuỳ thuộc vào quy định của trường tiếp nhận và mức tương đồng giữa hai chương trình. Không có gì bảo đảm, và bạn phải hỏi cụ thể chứ đừng giả định.
- Thường phải làm thủ tục tuyển sinh lại ở nơi mới, kèm hồ sơ đầy đủ.
- Học phí đã đóng thường không chuyển theo được.
- Nếu bạn được cơ quan cử đi học, việc này ảnh hưởng tới cam kết và cần trao đổi với bộ phận nhân sự.
Các bước nên làm
Bước 1 — Hỏi trường hiện tại. Trình bày vấn đề với phòng đào tạo. Nhiều tình huống giải quyết được mà không cần chuyển: đổi giảng viên hướng dẫn, điều chỉnh hướng đề tài, hoặc bảo lưu một giai đoạn.
Bước 2 — Hỏi trường bạn muốn chuyển tới. Câu hỏi cụ thể: các học phần tôi đã hoàn thành có được xem xét công nhận không, tôi cần nộp hồ sơ gì, thời gian đào tạo tính lại thế nào.
Xin trả lời bằng văn bản trước khi quyết định bất cứ điều gì.
Bước 3 — Tính lại tổng chi phí và thời gian cho phương án chuyển, so với phương án học tiếp.
Bước 4 — Chỉ làm thủ tục thôi học ở nơi cũ sau khi đã chắc chắn về nơi mới. Đừng bỏ trước rồi tìm sau.
Nếu vấn đề là chọn nhầm ngành
Đây là trường hợp nghiêm túc nhất, đặc biệt nếu bạn học để đáp ứng yêu cầu về tên ngành cho một vị trí.
Hãy xác minh lại thật kỹ trước khi quyết định: lấy văn bản quy định, đọc đúng câu chữ về tên ngành, hỏi bộ phận tổ chức cán bộ và xin trả lời bằng văn bản.
Nếu đúng là nhầm và bạn mới học một hai học kỳ, chuyển sớm tốn ít hơn nhiều so với học xong rồi mới phát hiện bằng không dùng được.
Nếu bạn đã ở giai đoạn luận văn
Ở giai đoạn này, việc chuyển thường không đáng — bạn đã đi gần hết đường. Trừ khi có vấn đề nghiêm trọng về tính hợp lệ của chương trình, hầu hết trường hợp nên tìm cách hoàn thành ở nơi hiện tại.
Nếu vấn đề nằm ở giảng viên hướng dẫn, hãy hỏi về thủ tục đổi người hướng dẫn — điều này dễ hơn nhiều so với chuyển trường.
Bài học phòng ngừa
Phần lớn tình huống này phòng được bằng việc kiểm tra kỹ trước khi đăng ký: xác minh tính hợp lệ, đối chiếu tên ngành với yêu cầu, đọc chương trình chi tiết, và nói chuyện với người đã học.
Một buổi kiểm tra trước rẻ hơn rất nhiều so với một năm học nhầm chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Học phần đã học có được công nhận khi chuyển trường không?
Tuỳ quy định của trường tiếp nhận và mức tương đồng giữa hai chương trình. Không có gì bảo đảm, phải hỏi cụ thể và xin trả lời bằng văn bản.
Nên làm gì trước khi tính chuyện chuyển?
Hỏi trường hiện tại trước, vì nhiều tình huống giải quyết được mà không cần chuyển: đổi giảng viên hướng dẫn, điều chỉnh hướng đề tài, hoặc bảo lưu một giai đoạn.
Có nên thôi học ở nơi cũ trước khi tìm nơi mới không?
Không. Chỉ làm thủ tục thôi học sau khi đã chắc chắn về nơi mới, kèm trả lời bằng văn bản về việc công nhận học phần.
Đang ở giai đoạn luận văn thì có nên chuyển không?
Thường không đáng vì bạn đã đi gần hết đường. Nếu vấn đề nằm ở giảng viên hướng dẫn thì hỏi về thủ tục đổi người hướng dẫn sẽ dễ hơn nhiều.
Phát hiện chọn nhầm ngành thì sao?
Xác minh thật kỹ bằng văn bản quy định và ý kiến của bộ phận tổ chức cán bộ. Nếu đúng là nhầm và mới học một hai học kỳ thì chuyển sớm tốn ít hơn nhiều.
