Có người hỏi câu này vì cần bằng trước một kỳ xét, một đợt quy hoạch, hoặc một mốc tuyển dụng. Câu trả lời phụ thuộc vào việc chỗ nào trong chương trình có thể rút và chỗ nào không.
Những gì thường không rút được
- Thời gian tối thiểu của chương trình. Quy chế thường quy định cả thời gian tối thiểu lẫn tối đa. Đây là ràng buộc cứng.
- Lịch mở học phần. Nếu một học phần chỉ mở mỗi năm một lần, bạn phải đợi.
- Các mốc bắt buộc — bảo vệ đề cương, thời gian tối thiểu giữa các bước.
- Thời gian phản biện và các đợt xét. Đợt bảo vệ và đợt xét tốt nghiệp diễn ra theo lịch của trường, không theo lịch của bạn.
Những gì có thể rút
- Thời gian chọn đề tài. Nhiều người mất cả học kỳ loay hoay. Nếu bạn đã có ý tưởng từ trước khi nhập học và trao đổi sớm với giảng viên, bạn tiết kiệm được nhiều tháng.
- Thời gian thu thập dữ liệu. Chuẩn bị sớm — xin phép, kiểm tra nguồn dữ liệu, chạy thử — làm khâu này nhanh hơn hẳn.
- Thời gian viết. Người viết dần từ đầu về đích sớm hơn nhiều so với người dồn vào cuối.
- Thời gian chờ phản hồi. Gửi từng phần thay vì đợi bản hoàn chỉnh, và gửi kèm mốc bạn cần phản hồi.
- Đăng ký nhiều học phần hơn mỗi kỳ, nếu quy chế cho phép và bạn kham nổi.
Điểm chung: phần rút được không nằm ở chỗ học nhanh hơn, mà ở chỗ không lãng phí thời gian chờ và thời gian loay hoay.
Cách tính ngược từ mốc cần có bằng
Nếu bạn có một mốc cụ thể, hãy tính ngược:
- Ngày bạn cần có bằng hoặc giấy chứng nhận tốt nghiệp.
- Trừ đi thời gian từ khi bảo vệ tới khi có quyết định công nhận — hỏi phòng đào tạo con số thực tế.
- Trừ tiếp thời gian chỉnh sửa sau bảo vệ và các thủ tục.
- Ra được ngày bảo vệ muộn nhất có thể.
- Từ đó tính ngược cho từng mốc: nộp luận văn, hoàn thành viết, xong dữ liệu, xong đề cương.
Khi có bảng này, bạn biết mình có khả thi hay không, và biết ngay từ đầu chứ không phát hiện ở tháng cuối.
Nếu tính ra không kịp, hãy biết sớm để có phương án khác — thay vì gấp gáp rồi vẫn không kịp mà chất lượng lại kém.
Rủi ro của việc đẩy nhanh
- Chất lượng luận văn. Đây là rủi ro lớn nhất. Một luận văn làm vội thường lộ ra ở phần phương pháp và phần bàn luận, và hội đồng nhận ra ngay.
- Bị yêu cầu chỉnh sửa nhiều sau bảo vệ, khiến bạn mất thời gian nhiều hơn là tiết kiệm được.
- Kiệt sức nếu bạn vừa làm vừa học mà lại đăng ký quá nhiều học phần.
- Hy sinh phần học thật. Nếu bạn đã bỏ tiền và hai năm, việc chạy cho xong khiến khoản đầu tư đó mất phần lớn giá trị.
Một cách nghĩ
Nếu mốc bạn cần là thật và quan trọng — một kỳ xét chỉ mở vài năm một lần chẳng hạn — thì việc đẩy nhanh có lý do.
Nhưng nếu mốc đó chỉ là mong muốn xong sớm cho nhẹ, hãy cân nhắc: sáu tháng chênh lệch không đổi được gì nhiều trong một sự nghiệp dài, còn một luận văn làm tử tế thì bạn giữ được mãi.
Cách tốt nhất trong hầu hết trường hợp: không cố rút ngắn, mà cố không lãng phí — bắt đầu sớm, chuẩn bị sớm, viết dần, và không để trôi những tháng không có gì xảy ra.
Câu hỏi thường gặp
Có thể học nhanh hơn thời gian chuẩn không?
Có một số dư địa nhưng ít. Thời gian tối thiểu của chương trình, lịch mở học phần và các đợt xét của trường là ràng buộc cứng.
Phần nào trong chương trình rút được?
Thời gian chọn đề tài, thời gian thu thập dữ liệu, thời gian viết và thời gian chờ phản hồi. Phần rút được nằm ở chỗ không lãng phí chứ không phải học nhanh hơn.
Cách tính ngược từ mốc cần có bằng thế nào?
Từ ngày cần có bằng, trừ thời gian từ bảo vệ tới quyết định công nhận, trừ thời gian chỉnh sửa và thủ tục, ra ngày bảo vệ muộn nhất rồi tính ngược từng mốc.
Rủi ro lớn nhất khi đẩy nhanh là gì?
Chất lượng luận văn. Một luận văn làm vội thường lộ ra ở phần phương pháp và bàn luận, và có thể bị yêu cầu chỉnh sửa nhiều sau bảo vệ.
Nên làm gì thay vì cố rút ngắn?
Cố không lãng phí: bắt đầu sớm, chuẩn bị sớm, viết dần, và không để trôi những tháng không có gì xảy ra.
