Đây là nhóm ngành có nhiều người học ở hệ từ xa, vì phần lớn người học là giáo viên đang đứng lớp và không thể nghỉ dạy để đi học.
Hai hướng chính
Quản lý giáo dục. Hướng tới vai trò quản lý — tổ trưởng chuyên môn, phó hiệu trưởng, hiệu trưởng, hoặc công tác ở phòng, sở. Nội dung về quản trị nhà trường, chính sách giáo dục, quản lý nhân sự và tài chính trong giáo dục, đảm bảo chất lượng.
Chuyên ngành sư phạm theo môn. Đi sâu vào chuyên môn và phương pháp dạy học một môn cụ thể. Hướng tới việc dạy tốt hơn, trở thành giáo viên cốt cán, hoặc dạy ở bậc cao hơn.
Ngoài ra còn các hướng như giáo dục học, tâm lý học giáo dục, giáo dục đặc biệt, công nghệ giáo dục — tuỳ nhu cầu cụ thể.
Cách chọn
Câu hỏi quyết định: năm năm nữa bạn muốn làm gì?
Nếu muốn tiếp tục đứng lớp và dạy giỏi hơn, chuyên ngành sư phạm phục vụ trực tiếp hơn. Bạn học được cách tiếp cận mới cho chính môn mình dạy, và áp dụng được ngay từ học kỳ đầu.
Nếu muốn chuyển sang vai trò quản lý, quản lý giáo dục là hướng phù hợp — và trong nhiều trường hợp còn là điều kiện được yêu cầu.
Lưu ý quan trọng: nếu bạn học để đáp ứng tiêu chuẩn cho một chức danh hoặc vị trí cụ thể, hãy kiểm tra chính xác yêu cầu về ngành trong quy định hiện hành, rồi đối chiếu với tên ngành trong đề án tuyển sinh của trường. Đây là chỗ sai lầm tốn hai năm.
Lợi thế của giáo viên khi học nhóm ngành này
- Bạn ở trong bối cảnh nghiên cứu. Lớp học của bạn, trường của bạn chính là hiện trường.
- Đề tài luận văn có sẵn. Một phương pháp dạy học bạn muốn thử nghiệm, một vấn đề trong quản lý lớp, một chương trình bạn đang triển khai.
- Áp dụng được ngay. Khác với nhiều ngành, những gì bạn học tuần này có thể dùng vào tiết dạy tuần sau.
Về luận văn
Nhóm ngành này thường làm nghiên cứu tại chính trường của người học. Vài lưu ý:
- Xin phép ban giám hiệu trước khi thu thập dữ liệu. Đây là bước bắt buộc và cũng giúp bạn nhận được hỗ trợ.
- Nếu nghiên cứu có sự tham gia của học sinh, cần đặc biệt cẩn trọng: xin phép nhà trường và phụ huynh theo quy định, bảo mật thông tin, và không để việc nghiên cứu ảnh hưởng tới quyền lợi học tập của các em.
- Nếu khảo sát đồng nghiệp, phải bảo đảm ẩn danh thật sự — nếu không, câu trả lời sẽ thiên về hướng an toàn.
- Kết quả có thể chỉ ra vấn đề của trường. Hãy trao đổi trước về cách trình bày, nhưng không sửa kết quả cho vừa lòng ai.
Thời điểm học trong năm
Với giáo viên, lịch học nên tính theo năm học chứ không theo năm dương lịch. Vài điểm cần lường:
- Giai đoạn cuối học kỳ và mùa thi là lúc bạn bận nhất — đừng đặt hạn nộp bài lớn vào đó.
- Kỳ nghỉ hè là khoảng thời gian quý nhất, nên dành cho phần nặng nhất, thường là luận văn.
- Các đợt tập trung của chương trình có trùng với lịch dạy không — hỏi trước khi đăng ký.
Một điều đáng nói
Nhiều giáo viên học lên chỉ vì yêu cầu về bằng cấp, và học cho xong. Điều đó dễ hiểu nhưng đáng tiếc — vì đây là một trong số ít nhóm ngành mà người học có thể thấy kết quả ngay trong công việc hằng ngày.
Nếu bạn chọn một đề tài về chính vấn đề đang làm bạn trăn trở trong lớp học, hai năm đó sẽ khác hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Nên chọn quản lý giáo dục hay chuyên ngành sư phạm?
Tuỳ mục tiêu năm năm tới. Muốn tiếp tục đứng lớp và dạy giỏi hơn thì chọn chuyên ngành sư phạm; muốn chuyển sang vai trò quản lý thì chọn quản lý giáo dục.
Lợi thế của giáo viên khi học nhóm ngành này là gì?
Bạn ở sẵn trong bối cảnh nghiên cứu, có sẵn đề tài luận văn từ lớp học của mình, và áp dụng được những gì học ngay vào tiết dạy.
Nghiên cứu có sự tham gia của học sinh cần lưu ý gì?
Xin phép nhà trường và phụ huynh theo quy định, bảo mật thông tin, và không để việc nghiên cứu ảnh hưởng tới quyền lợi học tập của các em.
Khảo sát đồng nghiệp trong trường mình có ổn không?
Được, nhưng phải bảo đảm ẩn danh thật sự. Nếu không, câu trả lời sẽ thiên về hướng an toàn và dữ liệu bị lệch.
Giáo viên nên sắp lịch học theo mốc nào?
Theo năm học chứ không theo năm dương lịch. Tránh đặt hạn nộp bài lớn vào cuối học kỳ và mùa thi, dành kỳ nghỉ hè cho phần nặng nhất.
