Nhóm ngành này có nhiều người học ở hệ từ xa, chủ yếu là cán bộ, công chức, viên chức và người làm trong các tổ chức có yêu cầu về pháp lý.
Đây cũng là nhóm mà việc kiểm tra tên ngành trước khi đăng ký quan trọng nhất, vì tiêu chuẩn chức danh trong khu vực công thường nêu ngành rất cụ thể.
Các hướng chính
Luật kinh tế — pháp luật trong hoạt động kinh doanh, hợp đồng, doanh nghiệp, cạnh tranh. Phù hợp với người làm pháp chế doanh nghiệp hoặc tư vấn.
Luật hiến pháp và luật hành chính — tổ chức bộ máy, thủ tục hành chính, quản lý nhà nước. Phù hợp với người làm trong cơ quan nhà nước.
Luật dân sự, luật hình sự và các chuyên ngành luật khác — phù hợp với người làm trong các cơ quan tư pháp hoặc hành nghề luật.
Quản lý công — không phải ngành luật mà là ngành quản lý, hướng tới điều hành tổ chức công. Nội dung về chính sách công, quản lý nhân sự và tài chính công, đánh giá hiệu quả.
Chính sách công — thiên về phân tích và hoạch định chính sách.
Hai hướng cuối thường bị nhầm với ngành luật, nhưng chúng khác nhau: luật đi vào quy phạm pháp lý, còn quản lý công và chính sách công đi vào việc tổ chức và ra quyết định.
Cách chọn
Câu hỏi đầu tiên: vị trí bạn đang làm hoặc nhắm tới yêu cầu ngành gì?
Lấy văn bản quy định về tiêu chuẩn chức danh, đọc đúng câu chữ, ghi lại tên ngành, rồi đối chiếu với tên ngành trong đề án tuyển sinh. Nếu không chắc, hỏi bộ phận tổ chức cán bộ và xin trả lời bằng văn bản.
Câu hỏi thứ hai: bạn cần công cụ pháp lý hay công cụ quản lý?
Người làm công tác chuyên môn về pháp chế, thẩm định văn bản, xử lý vụ việc thì cần nền pháp lý. Người làm quản lý, điều hành, hoạch định thì hướng quản lý công hoặc chính sách công thường phục vụ trực tiếp hơn.
Về luận văn
Nhóm ngành này có đặc thù riêng:
- Nghiên cứu pháp lý thường phân tích quy định hiện hành, so sánh, và chỉ ra vướng mắc trong thực tiễn áp dụng. Nguồn chính là văn bản quy phạm pháp luật và các vụ việc thực tế.
- Cần cập nhật. Quy định thay đổi, nên phải kiểm tra hiệu lực của mọi văn bản bạn trích dẫn tại thời điểm nộp luận văn. Một luận văn dẫn văn bản đã hết hiệu lực là lỗi nặng.
- Nghiên cứu về quản lý công thường kết hợp phân tích văn bản với khảo sát hoặc phỏng vấn cán bộ.
- Cẩn trọng với thông tin nhạy cảm. Nếu nghiên cứu liên quan tới hồ sơ vụ việc hoặc thông tin nội bộ, cần xin phép và tuân thủ quy định về bảo mật.
Lợi thế của người trong ngành
Bạn có thứ mà người ngoài không có: hiểu biết về cách quy định được áp dụng trên thực tế, khác với cách nó được viết trên giấy.
Khoảng cách giữa quy định và thực tiễn chính là chỗ có nhiều đề tài đáng nghiên cứu nhất, và bạn ở đúng vị trí để thấy nó.
Một lưu ý
Nếu bạn định hành nghề luật, hãy tìm hiểu rõ các điều kiện hành nghề — bằng thạc sĩ và điều kiện hành nghề là hai chuyện khác nhau, và mỗi nghề trong lĩnh vực pháp lý có yêu cầu riêng về đào tạo nghề và chứng chỉ.
Kiểm tra trước để biết tấm bằng của bạn nằm ở đâu trong lộ trình đó.
Câu hỏi thường gặp
Quản lý công có phải là ngành luật không?
Không. Luật đi vào quy phạm pháp lý, còn quản lý công và chính sách công đi vào việc tổ chức và ra quyết định. Hai nhóm này hay bị nhầm.
Vì sao nhóm ngành này cần kiểm tra tên ngành kỹ nhất?
Vì tiêu chuẩn chức danh trong khu vực công thường nêu ngành rất cụ thể, và tên ngành trên bằng phải khớp với quy định.
Luận văn ngành luật có đặc thù gì?
Phải kiểm tra hiệu lực của mọi văn bản trích dẫn tại thời điểm nộp. Một luận văn dẫn văn bản đã hết hiệu lực là lỗi nặng.
Người trong ngành có lợi thế gì khi chọn đề tài?
Hiểu được khoảng cách giữa quy định trên giấy và cách nó được áp dụng thực tế — đây là chỗ có nhiều đề tài đáng nghiên cứu nhất.
Có bằng thạc sĩ luật là hành nghề được không?
Không nhất thiết. Bằng thạc sĩ và điều kiện hành nghề là hai chuyện khác nhau; mỗi nghề trong lĩnh vực pháp lý có yêu cầu riêng về đào tạo nghề và chứng chỉ.
